Hươu đã được thuần hóa ở nhiều nơi trên thế giới, ở Việt Nam hươu sao cũng đã được nuôi khoảng 1 thế kỷ nay, đầu tiên ở vùng  Quỳnh Lưu-Nghệ An và Hương Sơn - Hà Tĩnh, nay đã phát triển ra nhiều nơi. Tuổi thọ của hươu sao khoảng 30 năm và sinh lợi khoảng 20-25 năm; Con cái mỗi năm đẻ một lứa, thông thường mỗi lứa đẻ 1 con, con đực mỗi năm cắt được một hoặc hai cặp nhung.

Trại hươu Xứ Nghệ chuyên cung cấp huou giong, thịt hươu chất lượng, giao hàng tận nơi

I. Cách làm chuồng

Mặc dù hươu sao đã được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ, nhưng tính nhát người vẫn còn mạnh, nên không thể thả lỏng như dê, bò mà phải có chuồng nhốt.

1. Chuồng nhốt hẹp

Theo kinh nghiệm của nhân dân Hà Tĩnh, Nghệ An chuồng làm có hình vuông hoặc hình chữ nhật, làm trên nền đắp cao. Nhân dân thường tích phân lại trong chuồng khoảng 6 tháng mới lấy ra một lần. Vì vậy đáy chuồng được đào sâu xuống khoảng 30-40 cm và thường xuyên đổ tro, trấu làm cho phân và nền chuồng luôn được khô. Thành chuồng làm bằng gỗ, cột vuông (mỗi cạnh khoảng 18x20 cm), hoặc cột tròn (đường kính 20-22 cm); Gỗ làm xà và thành chuồng kích thước 4 x 13cm, gỗ tròn thì đường kính khoảng 10cm. Thành chuồng sát tới mái, cao khoảng 2-2,5m.

Mỗi chuồng có nhiều ngăn, chuồng lớn hay nhỏ đo số ngăn quyết định, mỗi ngăn có diện tích 4-6m2. Số ngăn phụ thuộc vào số hươu nuôi nhiều hoặc ít. Mỗi con hươu đực phải nhốt riêng ở một ngăn, hươu cái và hươu con nhốt chung. Vì vậy, mỗi chuồng tối thiểu phải có một ngăn, nhiều là 5 ngăn, trong đó bao giờ cũng phải có một ngăn dự trữ dùng để nhốt hươu khi các ngăn khác cầu làm vệ sinh, cần sửa chữa hoặc khu nuôi nhiều hươu cái mà có một con động dục cần phải nhốt riêng con đó với hươu nòi để phối giống. Mỗi ngăn thường làm 3 cửa: Một cửa mở ra phía ngoài để người ra vào khi cần, một cửa chung với ngăn bên để có thể lùa hươu từ ngăn này qua ngăn khác và cửa thứ 3 là cửa nhỏ hươu chỉ chui đầu lọt, thò cổ ra ngoài để ăn.

Kiểu chuồng nói trên tuy đáp ứng được việc nuôi với số lượng ít, nhưng không được tốt vì quá chật và thấp, thiếu ánh sáng. Việc tích phân lại trong chuồng có mặt ưu điểm là phân chóng hoai và tốt, nhưng mất vệ sinh, hươu dễ mắc bệnh. Vì vậy, nền chuồng cần lát gạch, láng xi măng hoặc nền đất thì phải đầm kỹ, hàng ngày quét dọn sạch sẽ. Quanh chuồng có một khoảnh vườn được rào vững chắc bằng gỗ, tre, lưới thép hoặc xây cao từ 2,5m trở lên, trong vườn có cây che bóng làm nơi cho hươu, nai chơi đùa, tắm nắng.

2. Chuồng nhốt rộng

Chuồng nhốt hẹp có lợi là ít tốn diện tích, rẻ tiền nhưng con vật nuôi bị nhốt gò bó sẽ gây suy thoái những phẩm chất vốn có khi còn sống hoang dã. Muốn nuôi tốt hơn thì chuồng cần làm rộng, một phần là nhà che mưa, phần để trống có cây che bóng mát có cỏ và cây bụi làm thức ăn. Nguyên liệu để rào vườn có thể bằng lưới thép, bằng gỗ, tre hoặc xây, chiều cao từ 2,5m trở lên và không có các khe kẽ rộng quá 10cm. Nên ít nhất là hai ngăn, ở giữa có một lối đi hẹp, lúc cần bắt đặt bẫy ở giữa lùa chúng vào cho dễ bắt.

II. Thức ăn và chế độ cho ăn.

Theo số lượng thống kê được thì hươu sao ăn tới 50 loại thức ăn khác nhau, gồm: cỏ, lá cây, quả cây, rau và các loại chất bột. Chủ yếu là các loại sau: lá mít, lá vả, lá sung, lá cây muối, lá dướng, lá hu đay (lá giấy), lá ngái, lá ngõa, lá vông, lá khế, lá xoan, dây khoai lang, dây lạc, v.v. và còn có thể phơi khô để dành cho ăn dần.

Người ta cũng thường bồi dưỡng cho hươu bằng các loại chất bột như cơm, cháo (nếp hoặc tẻ), ngô hạt luộc hoặc bắp ngô sống non, khoai lang (sống hoặc luộc), sắn củ tươi; các loại rau như rau muống, bắp cải, su hào, bí đỏ, cà rốt... Ngoài ra khi con vật gầy yếu, ốm, con đực ở thời kỳ sắp mọc nhung hay sau khi cắt nhung, sau khi giao phối với con cái; con cái ở thời kỳ nuôi con hay sắp tới thời kỳ động dục, người ta còn bồi dưỡng cho chúng bằng trứng (luộc hoặc nấu cháo).

Khẩu phần thức ăn của một con mỗi ngày khoảng 30kg cỏ lá. Ăn 2 bữa: sáng sớm và chiều tối. Không nên cho ăn thuần loại, vì ăn thế hươu chóng chán và không đủ chất. Việc bồi dưỡng bằng chất bột tùy theo khả năng ta có và không nên cho ăn nhiều quá sẽ gây rối loạn tiêu hóa, chỉ bồi dưỡng cho con đực vào thời kỳ sắp mọc nhung và con cái vào thời kỳ nuôi con.

Khi mới ăn món lạ có thể hươu chưa chịu ăn ngay, ta cho thêm ít muối để kích thích. Đồng thời nên cho ít muối vào trong một cái ống có dùi nhiều lỗ để nước muối rỉ ra cho hươu liếm.

III. Chăm sóc

Hươu sao (cả đực và cái) hai tuổi thì trưởng thành sinh dục (động dục và giao phối). Chúng động dục vào mùa thu và đẻ vào mùa xuân, thời gian chửa khoảng 6 tháng rưỡi đến 7 tháng, cả con đực và con cái đều động dục có mùa, khi con đực đã chín muồi thì không được nhốt chung với con cái; vì lúc con đực đòi nhẩy mà con cái trốn chạy, nó có thể phát khùng và húc chết con cái. Khi con cái động dục có biểu hiện là: kêu rống, đi lại nhiều trong chỗ nuôi nhốt, hay nhìn về phía con đực, lúc ấy cần cho đực-cái gặp nhau, sau khi cho giao phối mà con cái chưa chửa thì khoảng 20 ngày sau lại động dục, nếu sau thời gian ấy không thấy con cái có biểu hiện động dục là giao phối đã thành công và cần nhốt riêng. Những con đực chưa đến mùa sinh dục có thể nhốt chung, nhưng trong mùa sinh dục phải nhốt riêng. Một con đực có thể cho giao phối với 10 con cái, nhưng sắp tới mùa sinh dục và sau khi cho giao phối cần bồi dưỡng, con đực nòi nào mà cho giao phối với nhiều con cái thì không nên cho cắt nhung.

Khi con cái đẻ phải chú ý mấy việc sau đây:

- Có trường hợp con cái không động dục, không đẻ, phải dùng hormol kích thích sinh dục.

- Có trường hợp đẻ lứa đầu con mẹ vụng về hoặc do đau vú nên không cho con ăn, phải can thiệp để bắt ép nó phải cho con bú.

- Có trường hợp đẻ khó quá, phải can thiệp để lôi con ra.

- Khi con mẹ âu yếm con mới đẻ thường có thói liếm chỗ rốn mà mẹ mới cắt dây rốn, rồi liếm quá nhiều, mà lưỡi mẹ lại ráp nên dễ làm chảy máu gây nhiễm trùng và chết. Vì thế một phản xạ tự nhiên là con hay trốn bỏ mẹ, đến giờ bú, con nó sẽ về.

IV. Bệnh của hươu sao và cách phòng chống

Hươu thường hay mắc một số bệnh như: đầy hơi, chướng bụng do ăn phải thức ăn ôi, thiu, mốc, hoặc do chuồng quá ẩm, bị ngâm nước tới bụng, bị ngộ độc do ăn phải lá độc, vỏ sắn, củ sắn chảy nhựa, bị cảm, bị ỉa chảy, hà móng, sưng chân... Cách phòng chữa như các loài gia súc ăn cỏ khác.

V. Cắt nhung

Khoảng mùa xuân (từ tháng 2-4 dương lịch) gốc sừng phát triển mạnh, đẩy lồi gạc (sừng già) lên, nếp da bao gốc sừng căng mọng mạch máu, gạc lung lay khi va chạm vào vật rắn rụng đi, con nào cắt nhung hàng năm thì gốc sừng chỉ còn lại một cái đế như nắp chai bia và hàng năm cũng rụng đi như thế, khi gạc (hoặc đế) đã rụng, nếp da bao quanh đế có chảy ít máu rồi nó phát triển trùm lên vết thương, màu đỏ hồng kéo dài ra thành sừng non, bên trong tích tụ đầy máu và bên ngoài có lớp lông tơ mịn như nhung. Sau khoảng 60-70 ngày kể từ khi gạc (hoặc đế rụng, là lúc cắt nhung vừa có năng suất vừa bảo đảm được phẩm chất (riêng cặp đầu tiên khi con đực mới được một tuổi thì không nên dấu cắt, nếu chăm sóc tốt, cắt hơi non (khoảng 60-65 ngày), không cắt quá cụt sát với mấu sọ, không làm hươu đau và chảy nhiều máu, thì lớp da đã trùm lên vết cắt kéo dài ra thành nhung và sẽ cắt được lần thứ 2 trong một mùa nhung của năm ấy.

Khi cắt nên dùng cưa phẫu thuật hoặc cưa sắt đã sát trùng. Người ta có thể hứng máu chảy ra để pha rượu uống, nhưng không nên để chảy nhiều vì hại sức khỏe hươu; muốn cầm máu lấy ngón tay đè mạnh vào mạch máu ở giữa hốc sừng và tai, lấy lá nhọ nồi miết chặt lên dấu cắt. Nhung sau khi cắt, treo ngược dấu cắt lên trên, để vài giờ cho máu đông lại rồi lấy rượu rửa sạch bên ngoài, nhưng tránh không nhúng dấu cắt vào rượu để các chất bên trong khỏi bị rút ra.

Sấy nhung: (kể cả nhung hươu nuôi hoặc hươu săn được ngoài rừng). Lấy một ít tro nóng trải lên đất, đổ lên trên một đống than hồng, rồi lại trải lên một lớp tro nóng để giữ nhiệt cho đủ và lâu. Lấy cái thùng không đáy làm quây hoặc cốt quây lại đem treo cặp nhung trong đó rồi đậy nắp lại. Cần chú ý giữ nhiệt luôn đều và thay đổi từ 50-70oC. Nóng quá nhung bị vỡ, lạnh quá nhung bị thối, sấy liên tục 3 ngày, 3 đêm, khi thấy nhung khô cong, cầm hai cái gỗ vào nhau có tiếng kêu ròn là được. Khi treo nhung phải buộc dây ở giữa và treo chếch 40oC, đừng chúc đầu có dấu cắt mà máu chảy ra, nếu treo chúc hẳn thẳng ngọn xuống sẽ bị vỡ.

Sử dụng: Trước khi sử dụng phải làm sạch lớp lông tơ bên ngoài bằng cách dùng dao cạo sống, hoặc nhúng vào nước sôi rồi cạo hay dùng một thanh sắt nung đỏ lăn trên da làm cháy lông. Sau khi làm sạch lông, thái thành lát mỏng, có thể để cả lát ngâm rượu hoặc nhai sống nhưng thông thường thì người ta rang ròn tán thành bột cất vào lọ thủy tinh, để sử dụng dần. Liều dùng hàng ngày khoảng 1/4 thìa cà phê, uống lúc đói hoặc trước khi đi ngủ, hòa vào rượu hoặc nước trà hay trộn với mật ong, nước cơm. Chú ý, trừ trường hợp dùng để chữa bệnh, còn nếu chỉ dùng để bồi bổ sức khỏe, chỉ người 40 tuổi trở lên hãy nên dùng, nếu ít tuổi và béo khỏe mà dùng sẽ sinh nhiều tai biến.

Nuôi nai cũng thế và cũng có người nuôi hoãng, phương pháp chung cũng vậy. Tuy nai mới được nuôi ít hơn nhưng thực tế cho thấy nuôi nai dễ hơn nuôi hươu sao, vì: chúng chóng dạn người hơn, nếu nuôi từ còn nhỏ đến khi lớn có thể chăn thả như trâu bò; nai to hơn, ăn nhiều hơn nhưng thích ăn cỏ hơn lá, dễ kiếm hơn, có điều chú ý là hươu không đằm, nhưng nai lại thích đằm.

Nhung nai tuy bị coi kém phẩm chất hơn nhung hươu sao, nhưng có trọng lượng lớn hơn, nên có thể lấy lượng bù chất.

(Nguồn: Hướng dẫn áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong lâm nghiệp, NXB Nông nghiệp, 2000, tr.44-4)

 

Hotline: 0978.080.284

Bài viết mới nhất

Cách bảo quản nhung hươu tươi tốt nhất

Làm sạch và sơ chế nhung hươu tươi Sau khi cắt, trước hết bạn cần phải làm sạch nhung. ...

Bán hươu cảnh độc và lạ

Trại hươu Xứ Nghệ hiện có 1 con hươu cảnh mọc nhung hươu có 3 nhánh rất đẹp. Rất phù hợp ...

Cách chăm sóc Nai trong thời kỳ mọc nhung

Nai đực sơ sinh sau một năm tuổi nai đực sẽ mọc sừng. Cặp sừng đầu tiên không phân nhánh, ...

Những hình thực tế của trang trại hươu Xứ Nghệ

Với kinh nghiệm nuôi hươu nai nhiều năm, Trang trại hươu nai Xứ Nghệ chúng tôi hàng năm ...

Cách chế biến nhung hươu ngâm mật ong

Nhung hươu có rất nhiều cách sử dụng nhưng ít ai biết cách chế biến nhung hươu ngâm mật ...

THƯ VIỆN ẢNH

Thành Viên Online

Đang có 9 khách và không thành viên đang online

Bài thuốc từ hươu nai

Trại hươu Xứ Nghệ chia sẻ công dụng - tác dụng của nhung hươu, nhung nai và những bài thuốc từ hươu nai hay cho mọi người tham khảo. Liên hệ: 0978 080 284
Con hươu có lông đen mịn màu đỏ hồng có đốm. Con nai to hơn...
Trại hươu Xứ Nghệ - Tên khoa học: Cervus nippon Temminck -...
Nhung hươu có rất nhiều công dụng chữa bệnh và làm thuốc bổ...
Thông thường mọi người thường cho rằng nhung hươu thường sử...
Trại hươu Xứ Nghệ - Theo y học cổ truyền, bồ công anh vị đắng ngọt,...
Làm sạch và sơ chế nhung hươu tươi Sau khi cắt, trước hết bạn...
Nhung hươu dài từ 20 – 30 cm, lúc này chúng rất non và mềm,...
Chế biến nhung hươu không đơn giản. Hôm nay trại hươu Xứ...
Nhung hươu có rất nhiều cách sử dụng nhưng ít ai biết...

THÔNG TIN LIÊN HỆ

  • Thôn 13, Quỳnh Tân, Quỳnh Lưu, Nghệ An.
  • Cơ sở 2: 135/12 Đường Phan Đình Phùng, P.2, TP. Bảo Lộc, Lâm Đồng
  • 0978 080 284
    0386669701
  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

GIỚI THIỆU CHUNG

Con hươu có lông đen mịn màu đỏ hồng có đốm. Con nai to hơn con hươu, lông cứng hơn, màu xám hoặc nâu, không có đốm. Chỉ có con đực mới có sừng.  Chi tiết

Đăng ký nhận thông tin

Những thông tin mới nhất sẽ được gửi mail cho bạn!

Template Settings
Select color sample for all parameters
Green Dark_Green Oranges Yellow
Background Color
Text Color
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction
Scroll to top